Wat is een altcoin?

Bitcoin was de eerste cryptomunt. Alles wat daarna kwam, heet in de volksmond een altcoin, ook munten die inmiddels zelf heel groot zijn. De AFM en ESMA spreken in hun uitleg gewoon van crypto's of crypto-activa, zonder onderscheid tussen bitcoin en de rest.

Hoeveel altcoins er zijn, weet niemand precies. ESMA telde eind 2023 ongeveer 3.700 crypto-activa die actief werden verhandeld, en verwacht dat er in totaal nog meer bestaan. Toch draait de markt om een handvol munten. In december 2023 was bitcoin volgens ESMA goed voor ongeveer de helft van alle marktwaarde, en bitcoin, ether en de stablecoin USDT samen voor 74 procent.

Welke soorten altcoins zijn er?

Een vaste indeling bestaat niet, maar deze groepen kom je vaak tegen:

• Smart-contractplatforms. Blockchains waarop programma's draaien, zodat anderen er tokens en apps op kunnen bouwen. Voorbeelden zijn Ethereum, Solana, Cardano en Avalanche.
• Betaalnetwerken. Munten die vooral bedoeld zijn om snel en goedkoop waarde over te maken, zoals XRP, Stellar en Litecoin. Litecoin bouwt voort op de software van bitcoin; XRP en Stellar werken zonder mining.
• Tokens op een andere blockchain. Munten zonder eigen netwerk, die bijvoorbeeld op Ethereum draaien. Met Chainlink (LINK) worden diensten betaald die blockchains van gegevens van buiten voorzien. Met Uniswap (UNI) stem je mee over een ruilplatform.
• Stablecoins. Munten die een vaste waarde proberen te houden, meestal één dollar of één euro. Hoe dat werkt, lees je bij wat een stablecoin is.
• Memecoins. Munten die uit een grap of internetmeme zijn ontstaan, zoals Dogecoin en Pepe. Meer daarover bij wat een memecoin is.

Bitpanda noemt nog meer soorten, zoals tokens die toegang geven tot een dienst en tokens die stemrecht geven binnen een project. Eén munt kan in meer groepen tegelijk passen.

Wat is het verschil tussen een coin en een token?

Een coin heeft een eigen blockchain. Bitcoin, ether, SOL en ADA zijn coins: je betaalt er de netwerkkosten van hun eigen netwerk mee. Een token draait bovenop een bestaande blockchain, via een smart contract. Op Ethereum is ERC-20 de standaard voor zulke tokens, waarbij elke eenheid evenveel waard is als elke andere.

Het verschil merk je vooral bij versturen. Wie een token op Ethereum verstuurt, zoals LINK of UNI, betaalt de netwerkkosten in ether. Zonder een beetje ETH in je wallet kun je zo'n token dus niet zelf verplaatsen. Hoe blokken, nodes en netwerken samenhangen, lees je bij wat blockchain is.

In de praktijk worden de woorden door elkaar gebruikt. Ook op deze site heten tokens als LINK en UNI gewoon munten.

Welke risico's hebben altcoins?

Alle crypto is risicovol. Bij altcoins komen daar een paar dingen bij:

• Een kleine markt. In december 2023 waren de tien grootste munten volgens ESMA samen goed voor 86 procent van alle marktwaarde. De duizenden andere munten deelden de rest. Ook de handel concentreert zich volgens ESMA in een paar munten.
• Projecten kunnen mislukken. Veel projecten zijn nog in ontwikkeling, schrijft Bitpanda, en lang niet elk project houdt het vol. Volgens de AFM is er een reëel risico dat een crypto zijn waarde helemaal verliest. Munten die alleen op speculatie draaien, noemt de AFM zeer risicovol.
• Koersen bewegen samen. ESMA zag tussen 2021 en 2023 dat de koersen van de grootste munten, zoals bitcoin, ether, XRP en Solana, sterk met elkaar meebewegen. Daalt bitcoin, dan dalen grote altcoins dus vaak mee.
• Niet overal te koop. Niet elke altcoin heeft bij elk platform een euromarkt. Op de pagina van elke munt zie je bij welke platforms in onze vergelijking dat wel zo is.

Geen van deze punten zegt iets over hoe een munt zich in de toekomst ontwikkelt. Ze laten wel zien dat een onbekende munt andere risico's heeft dan bitcoin.

In de vergelijker met alle munten zie je per altcoin welk platform met een MiCA-vergunning voor jouw bedrag de meeste munten oplevert. Stablecoins staan daar bewust niet in.