Wat is crypto mining?

Een blockchain heeft geen bank die beslist welke transacties erbij komen. Bij bitcoin en een paar andere munten regelt mining dat: computers strijden om het volgende blok, en de winnaar krijgt een beloning. Dat systeem heet proof of work. Hoe blokken en nodes samenwerken, lees je bij wat blockchain is.

Hoe werkt mining?

Een miner verzamelt transacties die nog niet zijn vastgelegd en zet ze in een nieuw blok. Daarna begint het rekenwerk. De miner berekent steeds opnieuw de hash van dat blok, de digitale vingerafdruk, elke keer met een ander getal erin. Dat gaat door tot de uitkomst voldoet aan de eis van het netwerk, zoals een bepaald aantal nullen aan het begin. Er is geen slimme route naar zo'n uitkomst, alleen heel veel proberen.

Wie als eerste een goede uitkomst vindt, stuurt het blok rond. De andere computers controleren met één berekening of het klopt, en bouwen daarna verder op dat blok. Een blok maken kost dus veel werk, het controleren bijna niets. Daardoor is een oud blok ook zo moeilijk te vervalsen: al dat werk zou opnieuw moeten.

De moeilijkheid past zich vanzelf aan. Volgens de whitepaper wordt de puzzel zwaarder als er te snel blokken bijkomen. Bij bitcoin komt er zo gemiddeld elke tien minuten een blok bij, hoeveel rekenkracht er ook meedoet.

Wat krijgt een miner ervoor?

De eerste transactie in elk blok is een bijzondere: daarmee maakt de miner nieuwe munten voor zichzelf aan. Zo komen nieuwe bitcoins in omloop zonder centrale uitgever. Daarbovenop krijgt de miner de transactiekosten die gebruikers voor de transacties in dat blok hebben betaald.

Het aantal nieuwe bitcoins per blok halveert elke 210.000 blokken, ongeveer eens in de vier jaar. Dat heet de halving. Bij de start ging het om 50 bitcoin per blok. De laatste halving was bij blok 840.000 op 20 april 2024: de beloning daalde toen van 6,25 naar 3,125 bitcoin per blok. In dat ene blok zat daarnaast ruim 37 bitcoin aan transactiekosten.

Door de halvings komen er nooit meer dan 21 miljoen bitcoins. Zijn die er allemaal, dan bestaat de beloning volgens de whitepaper alleen nog uit transactiekosten.

Thuis meedoen met een gewone computer heeft bij bitcoin weinig zin. Volgens bitcoin.org is gespecialiseerde hardware de enige manier om nog kostendekkend te minen, en is winst nooit gegarandeerd.

Welke munten worden gemined?

Van de munten waarover we een eigen pagina hebben, werken deze met proof of work:

• Bitcoin, de eerste cryptomunt.
• Bitcoin Cash, dat in 2017 uit bitcoin is ontstaan en dezelfde soort rekenpuzzel gebruikt.
• Litecoin, met een ander rekenalgoritme en ongeveer elke tweeënhalve minuut een blok.
• Dogecoin, waar de miner per blok 10.000 nieuwe DOGE krijgt. Anders dan bij bitcoin is er geen maximum.

Het alternatief heet proof of stake. Ethereum werkte tot 15 september 2022 ook met mining, maar stapte toen over. Validators lossen geen puzzels meer op, maar zetten ether vast als borg om blokken te mogen maken. Volgens ethereum.org daalde het energieverbruik daardoor met ongeveer 99,95 procent. Ook Solana en Cardano werken zonder mining.

Hoeveel stroom kost mining?

Veel. Het Cambridge Centre for Alternative Finance schatte in april 2025 dat het bitcoinnetwerk ongeveer 138 terawattuur per jaar verbruikt, zo'n 0,5 procent van al het stroomverbruik in de wereld. Volgens dezelfde studie, gebaseerd op een enquête onder 49 miningbedrijven, kwam 52,4 procent van die stroom uit duurzame bronnen.

Daar wordt verschillend over gedacht. Bitcoin.org vindt energie die een betaalsysteem beveiligt nauwelijks verspilling. Wil je het per munt weten: platforms met een MiCA-vergunning moeten op hun website vermelden wat het consensusmechanisme van elke munt die ze aanbieden betekent voor klimaat en milieu (artikel 66 van MiCA).

Hoe kijkt de Belastingdienst naar minen?

De Belastingdienst legt op zijn pagina over crypto apart uit wat er geldt voor particulieren die minen. De opbrengst van het minen zelf hoef je meestal niet aan te geven, omdat de kosten vaak hoog zijn en je per dag maar een beperkte hoeveelheid kunt minen. Is je opbrengst hoger dan je kosten, dan kan het volgens de Belastingdienst gaan om inkomsten uit overig werk of winst uit onderneming, en geef je die wel aan.

De munten die je hebt gemined, horen daarnaast bij je bezittingen in box 3, met hun waarde op 1 januari. Hoe dat uitpakt, lees je op onze pagina over crypto belasting. Welke andere regels er voor crypto in Nederland gelden, staat bij is crypto legaal.

Wil je bitcoin hebben zonder zelf te minen? In de vergelijker voor bitcoin zie je welk platform met een MiCA-vergunning voor jouw bedrag de meeste BTC oplevert.