Wat is een whitepaper bij crypto?

De bekendste whitepaper is die van bitcoin uit 2008. In negen pagina's beschreef Satoshi Nakamoto hoe geld zonder bank zou kunnen werken. Daarna kreeg vrijwel elk project een whitepaper, van serieuze technische stukken tot reclamefolders. Wat erin stond, was aan de makers. Sommige whitepapers beloofden van alles, zonder dat iemand controleerde of het klopte of wie er verantwoordelijk voor was. Bij veel mislukte projecten bleek achteraf dat de whitepaper vooral reclame was.

Wat verandert er door MiCA?

Voor de meeste crypto in de EU is de whitepaper sinds MiCA een verplicht document. Wie een munt aan het publiek aanbiedt of laat toelaten tot de handel op een platform, moet er een opstellen. De inhoud ligt vast:

• wie de aanbieder of uitgever is en wie het project leidt;
• wat de munt is, welke rechten en plichten eraan vastzitten;
• welke technologie eronder zit;
• de risico's, op een duidelijke plek;
• informatie over de gevolgen voor milieu en klimaat.

Bovenaan staat een vaste waarschuwing dat de whitepaper niet is goedgekeurd door een toezichthouder. Dat klopt: de toezichthouder krijgt hem gemeld, maar controleert de inhoud niet vooraf. Klopt er iets niet, dan zijn de opstellers wel aansprakelijk.

Voor stablecoins gelden strengere regels, met goedkeuring vooraf; zie wat een stablecoin is.

Waar vind je een whitepaper?

ESMA, de Europese toezichthouder, publiceert de gemelde whitepapers in een register. Daar zie je per munt wie hem heeft opgesteld, via welke toezichthouder en wanneer. Bij grote munten zonder uitgever, zoals bitcoin, stelt vaak een platform of een gespecialiseerd bureau de MiCA-whitepaper op. Op onze munt-pagina's, zoals Algorand en Ethereum Classic, staat in de bronnen welke whitepaper er is.

Hoe lees je een whitepaper?

• Begin bij de risico's. Die moeten er volgens MiCA in staan.
• Kijk wie het opstelde. De uitgever zelf of een derde partij?
• Let op de verdeling. Hoeveel munten heeft het team, en wanneer komen die vrij? Zie ook wat marktkapitalisatie is.
• Wantrouw beloftes. Een whitepaper mag geen rendement beloven. Staat dat er toch in, of is er helemaal geen whitepaper, wees dan voorzichtig. Meer bij crypto-oplichting herkennen.

Zegt een whitepaper iets over de koers?

Nee. Het is een beschrijving, geen keurmerk en geen advies. Ook een munt met een nette whitepaper kan veel van zijn waarde verliezen. Lees daarom ook is crypto veilig.

Wil je een munt kopen, doe dat dan bij een platform met een vergunning. In de vergelijker zie je waar je voor jouw bedrag het meest krijgt.